Jeśli podejrzewasz, że osoba z Twojego otoczenia może przeżywać objawy depresji nie zwlekaj z pomocą bowiem, depresja jest chorobą śmiertelną. Przeoczenie objawów i brak specjalistycznej pomocy choremu może mieć tragiczne skutki, najpoważniejszym z nich jest samobójstwo.
Jeśli to, co czytasz, dotyczy też Ciebie — możesz umówić się na darmową konsultację psychologiczną z certyfikowanym psychologiem klinicznym Lucyną Muraszkiewicz.
Ocenia się, że 20-25% osób cierpiących na depresję popełnia samobójstwo. Nieudanych prób samobójczych jest znacznie więcej. W Polsce, rocznie z powodu samobójstw umiera więcej osób, niż w wypadkach drogowych. Tylko połowa osób cierpiących na objawy depresyjne otrzymuje skuteczną pomoc. Część osób w ogóle nie szuka pomocy, ponieważ nie jest świadoma choroby. Inni nie trafiają do lekarza psychiatry z powodu obaw przed stygmatyzacja społeczną, bądź są ofiarą samostygmatyzacji. Jeszcze inni nie przestrzegają zaleceń lekarskich, np. z powodu braku natychmiastowej poprawy, wystąpienia objawów ubocznych leków, mylnych przekonań o uzależniającym charakterze leków. Niski poziom wiedzy i brak edukacji społecznej dotyczącej zdrowia psychicznego i zaburzeń psychicznych, rozpowszechnione mity i panujące stereotypy, nie sprzyjają podjęciu decyzji o skorzystaniu z profesjonalnej pomocy psychiatrycznej. Istnieje duże prawdopodobieństwo, że otoczenie dostrzegając nawet pogarszającą się kondycję zdrowia psychicznego u bliskiej osoby, prędzej zacznie udzielać całego szeregu „dobrych rad”, niż zmotywuje osobę do zasięgnięcia konsultacji u psychologa lub psychiatry. Znam przypadki z doświadczenia zawodowego, że nawet, jeśli dziecko zwraca się do rodziców z prośbą „pomóż mi”, jedyną ich reakcją jest „weź się w garść, przestań histeryzować”. Z kolei bywa, że bliscy rozumiejąc problemy w kategoriach zdrowia psychicznego, boją się zasugerować wizytę u psychiatry, obawiając się posądzenia „chcesz zrobić ze mnie wariata”.
Jak rozmawiać z osobą z depresją?
Twoim zadaniem jest zmotywować osobę w depresji, by skorzystała z konsultacji lekarza psychiatry. Bywa, że takiej osobie łatwiej jest zgodzić się na wizytę u psychologa klinicznego niż lekarza psychiatry. To również bardzo dobry krok w kierunku podjęcia leczenia. Nie wchodź w rolę terapeuty. Podkreślaj, że bardzo chcesz pomóc, ale nie jesteś profesjonalistą, czujesz się bezradny i nie wiesz jak skutecznie pomóc, dlatego Twoją rolą jest pomóc skontaktować się z lekarzem psychiatrą lub psychologiem klinicznym, psychoterapeutą.
Jak rozmawiać z osobą w depresji?
W przypadku zdiagnozowanej depresji, stosowanie dobrych rad dotyczących np. zdrowego odżywiania się, więcej odpoczynku i optymistycznego myślenia itp. nie tylko, nie jest skuteczne, ale może pogłębiać zaburzenie. Wyznaczanie nowych systematycznych aktywności, zadań i celów, by walczyć z apatią i depresyjnymi myślami, podejmowanie prób zmiany dotychczasowego stylu życia, innymi słowy próby forsowania swojej „niemożności”, mają zdecydowanie destrukcyjny wpływ, zapowiadają jeszcze głębsze nasilenie objawów, i pogarszają rokowania. Umiejętność bycia w roli pacjenta, gdy przeżywamy objawy depresyjne jest nie do przecenienia. Nasz organizm, odmawiając nam posłuszeństwa, poprzez manifestowanie objawów depresyjnych potrzebuje takiego „resetu”. Należy pamiętać, że nieleczone objawy depresji ulegają utrwalaniu i są mniej podatne na leczenie. Istnieje zagrożenie, że w konsekwencji ich nasilenie będzie wymagało hospitalizacji. Nie należy liczyć na spontaniczne wyciszenie się objawów. Nie wolno „samemu” leczyć depresji. Treningi aktywizowania powinny być prowadzone pod kontrolą terapeuty, który oceniając obiektywnie nasilenie objawów, potrafi odpowiednio je „dawkować”. Psychoterapia jest bezcenną formą pomocową, by wzmacniać proces farmakologicznego leczenia, zmniejszać nasilenie objawów.
Jak postępować z osobą w depresji, jak żyć z osobą w depresji?
- Zaproponuj gotową listę specjalistów lub ośrodków, by ułatwić poszukiwanie pomocy.
- Pamiętaj, że nie jesteś terapeutą – Twoja rola to wspieranie, a nie leczenie.
- Bądź cierpliwy – proces zdrowienia wymaga czasu.
Jak pomóc komuś w depresji? Czego unikać w rozmowie, czego nie mówić osobie z depresją?
- nie krytykuj.
- nie oceniaj.
- nie bagatelizuj, „to minie, trzeba tylko chcieć”.
- traktuj depresję, jako bardzo poważną chorobę, a nie stan, który motywacją i siłą woli można pokonać.
- konieczna jest cierpliwość i wyrozumienie. W depresji pojawiają się myśli depresyjne o charakterze deprecjonowania własnej wartości i swoich osiągnięć. Są nieadekwatne i irracjonalne z naszej perspektywy. Nasze przekonywanie osoby depresyjnej, ze tak nie jest, że bilans życiowy jest pozytywny -nie jest skuteczne – a to może nas denerwować.
- nie obwiniaj, – „sam jesteś sobie winien”. Obwinianie potęguje wyrzuty sumienia i poczucie winy, które same w sobie są objawem depresji, to częste myśli depresyjne tym samym możesz istotnie wpłynąć na intensyfikację objawów.
- nie porównuj z innym, bo inni mają gorzej i sobie radzą.
- nie mów „weź się w garść”.
- nie podkreślaj i nie przekonuj, że rozumiesz przez co przechodzi osoba. Nie mów, że doskonale rozumiesz przez co przechodzi osoba, bo Ty niedawno miałaś również gorszy okres. Osoba z depresją zdaje sobie sprawę z tego, że nikt, kto nie zmagał się z zaburzeniem, do końca jej nie rozumie.
- nie wspieraj mówiąc, że to zaraz minie.
- nie wywieraj zbyt dużej presji w próbach aktywizacji, dopytywaniu. Często nie rozumiemy, że nie ma ona po prostu siły i energii, by wstać z łóżka. Dodatkowo spacer wymaga spotkania innych ludzi. To chorych przerasta. Oczywiście, aktywizacja jest konieczna, jednak wymaga ona czasu. Musi się odbywać powoli, krok po kroku i z szacunkiem do chorego.
- nie przejmuj wszystkich obowiązków, nie wyręczaj we wszystkim.
Jak pomóc osobie w depresji, która nie chce pomocy?
Możesz realnie pomóc. Podkreślaj, że depresja to choroba, którą można efektywnie leczyć, i zachęcaj do konsultacji z lekarzem lub psychoterapeutą. Powiedz, że podjęcie leczenia jest konieczne i że przez proces leczenia przejdziemy razem. Nie będziesz w tym sam. Dość często depresja jest poważnym obciążeniem dla całej rodziny i osób bliskich, ponieważ chory odmawia kontaktu ze specjalistą. Osoba z nasilonymi objawami depresji nie jest w stanie sama znaleźć lekarza psychiatrę i zorganizować sobie wizytę. Dlatego zdecydowanie należy to zrobić za nią, umówić wizytę i poinformować o miejscu i dacie. Koniecznie należy podkreślić, że pójdziecie razem na wizytę, by było łatwiej.
Jak wspierać osobę w depresji, gdy pojawiają się myśli samobójcze w depresji?
W depresji pojawiają się myśli i próby samobójcze. Pytaj wprost czy osoba ma myśli samobójcze – „czy masz myśli żeby zrobić sobie krzywdę, czy masz myśli samobójcze”.
Jeśli nabierasz przekonania, ze tak – nie wolno zostawić Ci tej osoby samej, pomimo zapewnień, że nic sobie nie zrobi.
Musisz wezwać karetkę pogotowia, bądź zawieść do lekarza psychiatry.
Centrum Medyczne Salus Pro Domo oferuje wizyty u psychologa klinicznego i lekarzy psychiatrów, którzy są otwarci, by bliscy byli obecni w gabinecie podczas konsultacji. To daje komfort pacjentowi, który obawia się takiej wizyty. Możesz skorzystać również z wizyty domowej naszych psychoterapeutów i lekarza psychiatry, i zdecydować o niej bez zgody osoby chorej, pamiętając, że depresja jest chorobą śmiertelną
